zondag 21 maart 2010

Top? Tienen?

Ooit kon ik zeggen dat ik geboren en getogen was in Hakendover, en dat is zoals ge waarschijnlijk wel weet, een stuk van Tienen... Nu ben ik er alleen nog geboren en dat voelt ge als ge langs gaat. Nu woon ik in de omgeving van Leuven en dat is toch wel andere kak dan Tienen. Alhoewel ik met Tienen niet een op de kop 100% intieme band heb, zal ik er even mijnen zeg over doen. En wat raad geven. Luistert een keer naar een halve buitenstaander!
Tienen was voor een mens van Hakendover toch wel altijd een uithoek. Vergeet niet dat een "boerengat" als Hakendover veel groter is in oppervlakte dan een stad gelijk Tienen. Van een boerengat gesproken. Hakendover heeft dus in princiep wel een groter "gat", maar dan wel in de letterlijke betekenis van het woord.
Laat ons eerlijk zijn: als Hakendover in het nieuws komt, is 't negen van de tien goed nieuws... of toch niks waar mensen hunne kop moeten over breken, laat staan hunne neus in steken. Neemt nu de paardenprocessie of het dertienmaal, met zoiets valt een mens op in "'t buitenland". Maar Tienen? Buiten de suikerklontjes die ge overal bij een sjat koffie krijgt, ligt de naam Tienen toch niet bepaald goed in de markt.
Tienen, een sluimerende provinciestad, met zo'n benaming kunt ge nog door 't leven gaan, al had het voltallige schepencollege wel iets meer gewenst. Maar uitspraken als "Tienen, een van de centra van de marginale driehoek..." is toch iets waarmee ge best niet gaat uitpakken op een ander. Ziet ge het al staan in de toeristische folders? En als Tienen op TV komt, ziet het er ook niet bepaald rooskleurig uit: "Het leven zoals het is: OCMW Tienen". In Hakendover hebben we zelfs geen OCMW. Wij hebben een café en daar kunt ge met al uw miserie terecht. Of als ge gelovig zijt, doet ge ne paternoster voor de Zaligmaker in de kerk, maar die is sinds de laatste diefstal in de jaren 70 van de vorige eeuw overdag meestal dicht, en de Zaligmaker is dan alleen via gebed bereikbaar. En watdoet een mens dan al?
Nee Tienen, heeft dringend een "boost" nodig zoals ze dat tegenwoordig zeggen. Tienen moet wat opgewekter door het leven gaan. Ze zouden beter eens in Hakendover gaan kijken. De mensen in Tienen moeten wat fierder zijn op zichzelf. In Hakendover, daar zijn de mensen tenminste fier op hun dorp, ook al kakken ze soms op elkaars kop. Allé, ge moet nu niet lastig zijn omdat ik dat hier allemaal zo zeg, maar ik zal u eens ne keer een paar voorbeelden geven.
Als in Hakendover een kot op instorten staan, dan zetten ze er een nieuw façade tegen (ook al trekt ze niet altijd op iets, die façade, maar enfin), in Tienen staan jarenlang houten stutten tot op het straat. Of ze breken alles af en laten de façade staan... Kijk naar het weeshuis of naar de paterskerk. Is het niet waar misschien?
In Tienen zorgen een paar cafés voor miserie, in Hakendover wordt miserie in het café opgelost. En het zit diep mannen, dat halve werk. Kijk maar eens naar de OLV-ten-Poelkerk. Dat is ook maar half werk, nooit afgewerkt. En dat spel staat daar naar het schijnt toch ook al een tijd.
Of beziet de straatnamen eens: de Broekstraat in Hakendover ligt aan een van de uithoeken van het dorp en buiten koeien ziet ge er bitter weinig. In Tienen ligt de Broekstraat in het midden van 't stad. De "Broekstraat" is dat nu nog een naam voor eenstraat in het centrum? De straat met de meeste winkels draagt dan notabene de naam Leuvensestraat. Waar is uw fierheid, Tienenaars? De Gilainstraat klinkt in het Tiens als de"Gelei"straat. Maar wat is er in godsnaam in de Gilainstraat te beleven? Ge hebt er op den duur meer banken dan winkels.
Nee, Tienen moet eens dringend op zoek gaan naar zijn kwaliteiten. En wat fierheid opbrengen voor zijn eigenste zelve.
Waar kan Tienen zich een TIEN voor geven? Verstaat me goed: een TIEN op TIEN? Maakt eens een TOP TIEN VAN TIENEN. Misschien heeft Tienen eens een Obama of een messias nodig aan de top om de boel een positieve draai te geven, maar allé, ge kunt het toch ook zelf? Iemand die met Tienen doet wat Jezus met Lazarus deed: "Ik wek u op, Tienen!"
Kris Merckx - 2010

woensdag 11 maart 2009

Paardenprocessie Hakendover

Hakendover, een bedevaartsdorp

Hakendover kent traditioneel 2 bedevaarten: het Dertienmaal in januari en de paardenprocessie op paasmaandag. Klik in de menubalk voor meer informatie.

Meer informatie vindt u op www.hakendover.be

Oorsprong

Heel wat bedevaartplaatsen stammen uit de periode van de Contrareformatie (vb. Scherpenheuvel) of de 19e-eeuwse secularisatie (vb. Lourdes, Banneux) tijdens dewelke de Katholieke Kerk haar tanende positie trachtte te restaureren, Hakendover is een typisch voorbeeld van een middeleeuwse bedevaart­plaats. De bouwlegende van de Kerk van de Goddelijke Zaligmaker werd voor het eerst ter schrift gesteld in 1432 door drie kerkmeesters. De kerk beschikte niet over de noodzakelijke relieken en de bouwlegende (de Goddelijke Zaligmaker was als dertiende werk­man zelf aanwezig bij de bouw van zijn kerk) moest dat gebrek opvangen. De bouwlegende bezorgde de kerk het nodige cachet en vooral in de eerste helft van 15e eeuw steeg het belang van Hakendover als begankenisplaats. Getuigen hiervan zijn de uitbreiding van de kerk in deze periode en het 15e-eeuwse retabel dat de legende aan­schouwelijk voor­stelt. Als we de kronieken mogen geloven deden zich hier tal van mirakels voor.

Vruchtbaarheidscultus

Toch is de legende meer dan zo maar een middeleeuwse uitvinding. Ze bevat duidelijk voor-christelijke elementen. Vooral de cultus van de Drie Maagden of de Drie Gezusters is een motief dat in de streek veelvuldig opduikt. Wellicht moet het worden gezien als een kerstening van de drie Keltische godinnen die de 'toegang' naar de andere wereld langs een bron bewaakten. De bron, de boom en de gewijde aarde (in de meeste bedevaartplaatsen treffen we slechts één van deze motieven aan) zijn als gegeven duidelijk van Keltische of Germaanse oorsprong. Bedevaarders (thans vooral Nederlanders) nemen takjes van de spikdoorn, water van de Salvatorbron en gewijde aarde van het kerkhof mee als remedie tegen of ter voorkoming van allerlei onheil. Ook de paardenprocessie op paasmaandag draagt iets in zich van een voor-christelijke vruchtbaarheidscultus. De processie begeeft zich over de akkers naar het topje van de Tiense Berg, zowat de 'poort' van de vruchtbare Haspengouw. Daar stormen de paarden in drie toeren rond het volk waarna ze de zegen krijgen. De legende gaf ook het ontstaan aan een merk­waardiger bedevaart, nl. die van het Dertienmaal op 16 en 17 januari. Een volledig Dertienmaal omvat dertien toeren tussen de kerk van de Goddelijke Zaligmaker en de O.-L.-V.-ten-Steenkapel te Grimde (waar volgens de overlevering de Drie Maagden zouden begraven liggen), in totaal ongeveer 42 km. In dezelfde periode viert men eveneens het feest van de kerkwijding ("Hakendoverwijn").